Het mooiste park van Arnhem wordt door veel wandelaars gebruikt en menigeen denkt alles al gezien te hebben. Maar toch herbergt het park nog een duister geheim.

Dat geheim stamt uit de periode rond de Tweede Wereldoorlog en vond zijn oorsprong tijdens de operatie Market Garden die op 17 september 1944 plaatsvond.
De aanleiding is de nabij gelegen voormalige Saksen-Weimarkazerne. Deze kazerne is in 1939 gebouwd en door de Duitse bezetter in 1940 voltooid. De kazerne werd in bezettingstijd onder anderen gebruikt als legeringsgebouw, later als opleidingsinstituut onder anderen voor de SS- Unterführerschule.
In september 944 is dit kazernecomplex fors aangevallen door de Geallieerde luchtmacht: vele granaatinslagen op de gebouwen getuigen nog steeds van die hevige aanvallen.   Dit is nog goed zichtbaar in de muren van het gebouw langs de Weg Achter het bos en bij de toegangspoort.
De geallieerden waren – terecht – bang dat van hieruit de voorgenomen inname van de Rijnbrug voorkomen zou kunnen worden. De verovering van de Rijnbrug werd helaas een mislukking, waardoor de oorlog boven de Rijn nog tot mei 1945 voortduurde.
Tot zover de harde feiten.

Het verhaal hieronder komt uit overlevering en mondelinge verhalen van (voormalige) buurtbewoners: er is hierover op papier nagenoeg niets te vinden omdat dit gebied nog steeds geldt als administratief niet-vrijgegeven oorlogsterrein. Wat zich er precies afspeelde is nog steeds geclassificeerd als ‘geheim’.

In de dagen na de invasie in Normandië of kort voor de luchtlandingen op de Ginkelse heide, besloten de Duitsers hun materieel tegen luchtaanvallen te beschermen door de voertuigen in het bos tussen de Weg Naar de Steenen Tafel en de Hommelseweg te stallen. Hoe lang precies en wat er in het bos ter bescherming ondergbracht is, is niet te achterhalen. Geziende hoeveelheid vondsten zullen er ook zeker manschappen enige tijd beschutting onder de bomen hebben gezocht.

In die periode werden ook verdedigingswerken aangelegd omdat men bevreesd was voor de mogelijk oprukkende geallieerde troepen  die als de brug in handen zou zijn gekomen van de geallieerden vanuit de stad via de Hommelseweg naar het Noorden zouden oprukken.
In het landschap langs het bovenstuk van de Hommelseweg zijn vanaf de toegang van het zwembad nog een vijftal van deze inhammen te vinden die waarschijnlijk plaats boden aan geschut dat opgesteld stond en de Hommelseweg richting Rijnbrug van daaruit konden bestrijken.

De kazerne werd na de oorlog ingericht voor legering van militairen: onder anderen de legendarische Gele Rijders vonden hier hun onderkomen; de oudere bewoners onder ons zullen hun optreden tijdens feestelijkheden in de stad nog zeker herinneren.

Park Klarenbeek werd in de loop van de tijd ingericht als stadspark en er werden wandelpaden aangelegd die gebaseerd waren op de oorspronkelijke lay-out; zie hiervoor het informatiebord nabij restaurant Bloem (de Steenen Tafel).
In de loop van de tijd zijn in het beukenbos tussen de Hommelseweg en de Weg Naar de Steenen Tafel regelmatig personen met metaaldetectoren in de weer geweest. Wat er werd gevonden blijft onbekend. De niet interessante voorwerpen bleven achter. Zo zijn er vondsten van huisraad gedaan, waaronder resten van geëmailleerde pannen en potten, glaswerk en aardewerk. Voor uw redacteur vormden deze achtergelaten sporen echter een rijke bron van inspiratie voor dit artikel en mijmeringen over wat zich hier precies in die oorlogsdagen heeft afgespeeld.
Gezien de hoeveelheid vondsten mag worden verondersteld dat er zich in dit stuk bos in die periode van de oorlog méér gebeurde dan in een gemiddeld bos.

 

Tot nu toe zijn de vondsten die hier getoond worden dan ook slechts een tipje van de sluiter en zal het Geheim van Klarenbeek in de (verre) toekomst wellicht ooit nog eens opgelost worden. Misschien dat de oudere lezers van dit stukje nog aanvullende informatie kunnen leveren.